ŞANLIURFA ALEVİLERİ


ŞANLIURFA DA ALEVİLİK İNANCI VE YERLEŞKELERİ


Şanlıurfa  merkez ve merkeze bağlı belde ve köyleri ile  mahallelerinde yaşayan  alevi Bektaşi inancına sahip canlar,enbüyük yerleşke olarak  kısas beldesi bulunmaktadır, bunun yanında 15 yıl öncesine kadar köy konumunda bulunan ve daha sonraları Şanlıurfa merkezinde kalması nedeni ile Mahalle konumuna dönüştürülen Sırrın mahallesi bulunmakta, Adıyaman besni ilçesinden göç ederek  uzun bir zaman önce  Şanlıurfa şehir merkezine yerleşen ve Besinliler olarak tabir edilen şehir merkezinde bulunan canlar ile 1946-1947 yıllarındaki toprak tarım reformu çerçevesinde kısas beldesinden( o zamanki adı ile Kısas köyünden ) göç ederek Dıyarbakır yolu üzerinde bulunan Akziyaret nahiyesine yakın şehir merkezine tahmini 18 Km lik mesafede bulunan Akpınar köyü ile daha önceleri alevi bektaşi geleneceği ile yaşamlarını inançlarını ve ibadetlerini yaptıkları bilinen ve halkı tarafındanda beyan edilen ve bilahire  sünni  inanışına uyum sağlayan  Şanlıurfa Bozova  ilçesine  bağlı Yaslıca köyüdür.

KISAS BELDESİ  :

Şanlıurfa Şehir merkezine 15.Km lik uzaklıkta ilin güney doğusunda bulunan ve  halen Belediyelik konumunda bulunan  kısas beldesinde  alevi bektaşi inancına sahip canlarla  ile  Sünni inancına sahip canlar yıllardır yaşamlarını birlikte sürdürmektedirler, kısas harran ovasında kup kuru çöl ortasında açılan bir gül misali çepe çevre arap vatandaşlarımızın yaşadığı bu çoğırafyada çağın gerisinde kalmadan eğitime gönül veren neferler yetiştirerek ( Murat sefer- Hoca Hüseyin vb.) değerlerin sayesinde ve onlarında yetiştirdigi diger  eğitimli gençligin  azimli ve canla başla geleceklerine sahip çıkarak toplumun  % 100 lük  yani tamamı okur yazar olan bir aydın ve bilinçli bir kitle alevi bektaşi inancına , örf ve adetlerine gelenek ve göreneklerine bağlı olarak yaşamlarını sürdürmektedirler. 1982 yılından beri Belde olması nedeni ile belediye teşkilatı mevcut olup ulaşım Şanlıurfa şehir merkezinden Kısas Belediyesi Halk otobüsleri aracılığı ile  ve özel araçlarla yapılabilmektedir, ve yol asfalttır. Kısas beldemizde yaklaşık 10-12 Bin civarında nüfus yaşamakta , yüksek tahsil oranı epeyce yüksektir bu nedenle şehir merkezine ve diğer illere gönderdiği memur ve idareci sayısı  epeyce bulunmaktadır, kısas beldesinde halen alevi bektaşi inanç ve gelenekleri, örf ve adetleri ve yaşam biçimi canlı olarak sürdürülmekte,yılın 48 haftası( Yası matem muharrem nedeni ile 4 hafta ayrık tutulmuştur. )her cuma akşamı cem yapılmakta ve ibadetler sürdürülmektedir.Muharrem ayında yası matem orucu ve  oruc hitamında yası matem nedeni ile Aşure lokması( Şehidi kerba, Hz. Hüseyin anısına ve kerbelda şehid olan canlar anısına ) yapılır. Her yıl kısas beldesinde yaşayan alevi ve sünni vatandaşlarımızın ortak katılımları ile  yine kısas beldemizde bulunan Şah muhammed ve kardeşi Fatma anısına birlik ve beraberligimizi, dirlik ve düzenimizi, korumak ve devam ettirmek adına şahmuhammed yemeği yapılır ve tüm halka dağıtılır.Köyümüzün uzun yıllar bu bölgedeki sosyolojik, ekonomik ve mozaik yaşamına rağmen kendi kültürünü yaşatan, yaşayan,bütün alemi cihana nam salan ozanlarımız, aşıklarımız mevcuttur, burada yetişen canlarımızı ileriki süreçte  ele alacağız, kendilerini yaptıkları hizmetlerden dolayı saygı ile anıyoruz.

SIRRIN MAHALLESİ :

Sırrın mahallesinde yaşayan, mahalle olmadan önceki adıyla söylenirse sırrın köyünde yaşayan ve alevi bektaşi inancına sahip canlarımız, hem kendi kültürlerini yani alevi bektaşi kültürünü koruma ve yaşatma adına hemde şehirli gibi yaşayabilme mücadelesini asimile olmadan yıllarca sürdürmüşler ve halende  sürdürmeye devam etmektedirler, şehirin kültür ve eğitim mozaigi içinde başlıbaşına yerlerini alabilmiş ve koruyabilmiş olmak hemde çepe çevre şehir efsanesi ile iç içe yaşayarak,aynı zamandada çağa ayak uydurup çağın gerisinde kalmadan ve kendi öz benliklerini kültür ve inançlarını koruyarak yaşamak ve yaşatabilmek işte bu azmi sırrınlı canlarımız çok güzel vermişler,kendi alevi bektaşi inançlarını korumak adına sırrında mevcut ve halil baba ya( Sırrınlı canların cem babası )  ait kendi özel mülkiyetindeki ( Sırrın cemevinde ) yıllarca cem ibadetlerini birlik kurbanlarını aşurelerini yapmışlar ve yapmaya da devam ediyorlar, sırrın şu anda mahalle olması hesabı ile mozaik bir yaşam sergilemekte,ama kendi düşüncelerinden kültürlerinden inançlarından da taviz vermemektedirler,her yıl Sırrın da bulunan Şah Muhammed türbesine lokma yapılmakta ve bu yöndede kültür etkinligi düzenleyerek gelecek kuşaklara kendi kültür ve inançlarını aktarmaktadırlar. Sırrın da takribi alevi bektaşi inancına sahip 7-8 bin civarında canlar blunmaktadır. Şanlıurfa viranşehir karayolu üzerinde bulunan sırrın şehir merkezi ile birleşmiş bulunmaktadır. ulaşım şehir merkezinden şanlıurfa belediyesi ve özel halk otobüsleri ile gerçekleştirilebilmektedir. sırrın mahallemizde kendi inanç biçimini ve kültürünü bu günlere taşıyan aktaran değerli canlarımız bulunmaktadır ,burada yetişen canlarımızı ileriki süreçte  ele alacağız, kendilerini yaptıkları hizmetlerden dolayı saygı ile anıyoruz.

AKPINAR KÖYÜ :

Akpınar köyü 1946-1947 yıllarından öncesine kadar  kısas köyünde yaşamlarını devam ettirirken zamanın hükümetinin çıkartmış oldugu toprak tarım reformu yasası çerçevesinde sözüm ona topraksız köylülere toprak dağıtmak adı altında  bir nevii asimile politikası sonucu,  o zamanın şartlarına görede yaşam mücadelesi içinde, dar kalıplar ve ekonomik sıkıntılar içinde bulunan ve gittikçede nüfusu genişleyen bir topluluk ve yapabilecek başkada çaresi olmayan topluluk işte bu topluluktan babalarını geride bırakarak, kardeşlerini geride bırakarak belkide evli çocuklarını geride bırakarak  şanlıurfa-Dıyarbakır karayolunun Doğusunda şehir merkezine 30 Km mesafede  Dıyarbakır karayolundan 5-6 km (doğu ) iç kısımda bulunan kıraç ve dağlık ancak doğa harikası tertemiz bir havası, doğal güzellikleri bulunan bir köyümüz  kısas köyünden göç eden canlarımıza o dönemlerde  aile  yani kişi başına  verilen ekilebilir tarlalar nedeni ile  yerleşerek orada yaşamlarını devam ettiren bu canlarımız, aynı kısas da sırrında olduğu gibi  gittikleri bu yerlere kendi örf adetlerini, kültürlerini ve alevi bektaşi inançlarınıda birlikte götürmüşler ve  aynı gelenek  göreneklerini  devam ettirmişler, akpınar köyündede hali hazırda mevcut bir cemevi ibadethanesi bulunmakta olup akpınarın cem babalığınıda Aşir Bozkurt( Aşir baba ) yapmaktadır,orada da diger alevi bektaşi canların yaşadıkları yerlerdeki gibi her yıl birlik kurbanı, aşure lokmaüsı, yass-ı matem ( muharrem ) tutulmakta ve ibadetleri ve zikirlerini sürdürmektedirler, bu canlarımızda hem doğa ile hem geçim sıkıntılarına rağmen, kültün ve eğitime ağırlık vermiş kendi bölgesinin ve çevresinde bulunan diger vatandaşlara oranla  zamanın en  yüksek okur yazar oranına sahip, aydın, bilinçli bir toplum yapısına sahip ve  hemen hemen kendi yöresindeki ilk  mekteplerden ( eski deyimle ) birininkuruldugu ve eğitime ve öğretime başlanıldığı köydür buradada  doktoru,askeri rütbelisi ve tüm kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan tahsilli aydın insanlarımız mevcuttur.Akpınar köyümüz süreç içerisinde gelen ekonomik sorunlar, yaşam biçiminin şehirlere göç zorunlulugu nedeni ile şehirlere ve yurt dışına gerek iş nedeni ile gerekse memuriyet ve diger görevler nedeni ile nüfus yoğunlugu azalarak tahmini olarak 500 ile 1000 arasında  mevsimlere göre değişkenlik gösteren bir nüfusa sahiptir.Bu köyümüzdede  süreç içerisinde alevi bektaşi inancı anlamında çok değerli büyüklerimiz, ozanlarımız yetişmiş ve halende varlıklarını devam ettirmektedirler.burada yetişen canlarımızı ileriki süreçte  ele alacağız, kendilerini yaptıkları hizmetlerden dolayı saygı ile anıyoruz.

BESİNLİLER  :

Adıyaman ili besni  ilçesi Burunçayır ve Beşkoç köylerinden tamamı ile ekonomik nedenlerden dolayı 80-90 yıl kadar önce  göç ederek şanlıurfa merkezine yerleşen bu canlarımızın adıyaman ili besni ilçesinden göçmeleri hususunda ayrıntılı bilgi bulunmamasına rağmen, kendilerinin alevi bektaşi inancı nedeni ile bulundukları ortamda  yaşadıkları olaylar ve  yukarıdada belirtildigi üzere ekonomik sebebetlerden  geldikleri zan edilmektedir, besinli canlarımız şanlıurfa ya gelmeleri ile şehir yaşantısı içerisinde kendilerini bulmuş ve geldikleri tarihte   urfa  da yaşayan diger alevi bektaşi toplulugu ile çabuçak kaynaşmış ve bir illiyet bağı kurulmuş bu kurulan bağların temellerde evliliklerle pekiştirilmiş ve akrabalık ilişkileride başlamıştır, besinli canlarımızın kültürel yönden şehir yerleşkesi içerisinde olmaları kendilerinin daha hızlı adapte olmalarını sağlamış bu itibarla da şehirdeki  ticari ilişkiler içinde  çeşitli ticari meslek dallarında kendilerini bulmuşlar, bunlar, genellikle inşaat sektöründe kendilerini ispatlamış güvenilir vve sadakatli iş adamları ve  toplum içindede ( Urfa toplumu ) güvenilir olarak haklı yer kazanmışlardır, yoğun bir sünni inançlı vatandaşlarla iç içe yaşamalarına rağmen kendi özlerini inkar etmemiş, özlerine sadık kalarak yaşamlarını devam ettirmişlerdir.   halende gerek şehir merkezinde gerekse alevi bektaşi inancının yaşandığı diğer köy ve beldelerimizle   ve kendi asıl göç yerleri olan Adıyaman Besni ilçesi ile yani kendi göç öncesi akrabalıkları olan canlarla iletişim ve diyaloğ içindedirler. halen Şanlıurfa Hekimdede  mahallesinde bulunan Cem evi Akelçi ailesinden Mehmet Akelçiye ait  şahsi mülkiyet gayrimenkul olmasına rağmen kendileri inançları gereği buranın ibadet amaçlı( Cemevi ) kullanılmak üzere urfa da yaşayan ve ugrayan canların hizmetlerine amade etmiş durumdadır( Allah Hizmetlerini kabul etsin.)

Saat
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi1
Bugün Toplam6
Toplam Ziyaret17879
Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar2.16052.1644
Euro2.83812.8433
Hava Durumu
Anlık
Yarın
26° 38° 25°

Müziği Seslendirenler

İbrahim Halil ELVEREN (OZAN BERDARİ)

         Mehmet ACET          (AŞIK SEFAİ)

           Ali NARİN            (ALİCAN)

Yahya KONDU

Haydar ACET